‘Maakt mij niet uit’ terwijl het me eigenlijk wel uitmaakt.

Over jezelf aanpassen, een mening hebben maar hem niet uitspreken en ontdekken dat rekening houden met anderen niet betekent dat je jezelf moet vergeten.

“Maakt mij niet uit.” Hoe vaak zeggen we dat eigenlijk? Waar zullen we eten? Maakt mij niet uit. Wat wil je doen? Zeg jij maar. Welke dag komt jou het beste uit? Ik pas me wel aan. Vind je het vervelend? Nee hoor helemaal niet. En soms maakt het je natuurlijk ook gewoon echt niet uit. Niet iedere keuze hoeft een diepgaand onderzoek naar je innerlijke behoeften te worden. Als iemand vraagt of je om half zeven of zeven uur wilt eten hoeven we daar niet meteen drie coachsessies op los te laten. We moeten het ook een beetje gezellig houden.

Maar soms maakt het je dus wel uit. Je hebt allang een voorkeur alleen besluit je blijkbaar om die informatie voor jezelf te houden. Waarom? Misschien omdat je geen zin hebt in gedoe. Misschien omdat je gewend bent om rekening te houden met anderen. Of omdat ‘is goed hoor’ inmiddels zo automatisch uit je mond komt dat je hersenen niet eens meer de kans krijgen om bezwaar te maken. En voor je het weet zit je ergens waar je helemaal niet wilde zijn, op een tijdstip dat je eigenlijk niet uitkwam, terwijl je zelf hebt gezegd dat het allemaal prima was. Om vervolgens thuis te komen en te denken: waarom doe ik dit toch iedere keer? Ja, meid. Goede vraag.

Ik heb zelf ook een periode gehad waarin ik het lastig vond om mijn grenzen aan te geven. Niet omdat ik geen mening had integendeel… Maar ik hield rekening met anderen, dacht soms te veel na over hoe iets zou overkomen en vond het makkelijker om me aan te passen dan om ergens een punt van te maken. Ik kon prima voor mezelf bedenken wat ik ergens van vond. Het daadwerkelijk uitspreken was soms een ander verhaal. En dan achteraf geïrriteerd zijn omdat iets niet liep zoals ik wilde. Terwijl ik zelf natuurlijk ook niet bepaald had meegewerkt aan de informatievoorziening.

Want dat is het grappige aan jezelf aanpassen. Je kunt in je hoofd een complete discussie voeren, inclusief argumenten, tegenargumenten en een ijzersterke afsluiter, terwijl de ander nergens van weet. Die denkt gewoon dat alles prima is. En eerlijk is eerlijk, dat mag diegene ook denken als jij vijf minuten eerder nog hebt gezegd dat het prima was. Mensen kunnen veel maar gedachten lezen staat bij de meesten nog steeds niet op hun cv.

Als jij zegt ‘kies jij maar’, bestaat er dus een behoorlijke kans dat iemand daadwerkelijk kiest. En dan ook nog iets wat jij helemaal niet wilde. De brutaliteit. Maar dat is natuurlijk precies waar het mis kan gaan. We verwachten soms dat anderen tussen onze woorden door horen wat we eigenlijk bedoelen. Dat ze aan onze gezichtsuitdrukking zien dat ‘is goed’ helemaal niet zo goed is. Of dat ze spontaan bedenken dat jij misschien ook weleens ergens een voorkeur voor hebt. En natuurlijk zijn er mensen die je heel goed aanvoelen maar zelfs die hebben geen glazen bol op hun nachtkastje liggen.

Gelukkig is dat voor mij inmiddels echt veranderd. Tegenwoordig heb ik er eigenlijk helemaal geen moeite meer mee om aan te geven wat ik wel of niet wil. En geloof me dat betekent niet dat ik ineens overal moeilijk over doe. Ik kan nog steeds prima zeggen dat iets me niet uitmaakt. Alleen is dat tegenwoordig meestal omdat het me ook daadwerkelijk niet uitmaakt. En als ik ergens geen zin in heb, iets me niet lekker zit of een afspraak me gewoon niet uitkomt dan zeg ik dat. Scheelt een hoop gedoe. Vooral in mijn eigen hoofd want daar kan het soms al druk genoeg zijn zonder dat ik ook nog gesprekken ga voeren die in werkelijkheid nooit hebben plaatsgevonden.

Toch denk ik dat veel vrouwen dat aanpassen herkennen. Dat je zo gewend raakt aan het rekening houden met anderen dat je eigen voorkeur ergens onderaan de lijst belandt. Eerst kijken wat de kinderen nodig hebben, wat je partner wil, wanneer een vriendin kan, wat handig is voor je collega’s en of je zelf überhaupt nog ergens tussen past. En als iemand dan eindelijk vraagt wat jij wilt, zeg je: ‘Oh, maakt mij niet uit hoor.’ Terwijl je misschien gewoon een keer zou willen dat iemand anders zich aanpast aan jou. Alleen moet je dat dus wel aangeven. Irritant detail.

Het lastige is dat jezelf aanpassen er niet altijd uitziet als jezelf compleet wegcijferen. Soms ben je gewoon die makkelijke vrouw. Flexibel, gezellig, niet moeilijk. Je houdt rekening met anderen en wilt niet overal een discussie van maken. En daar is natuurlijk helemaal niks mis mee. Ik vind het persoonlijk ook vermoeiend als werkelijk alles besproken, uitgelegd en uitgeplozen moet worden. Soms wil je gewoon een afspraak maken zonder dat er eerst een complete vergadering aan voorafgaat. Maar er zit wel een verschil tussen af en toe meebewegen en jezelf standaard als laatste meenemen in de beslissing.

En als je jarenlang degene bent geweest die zich makkelijk aanpast raken mensen daar ook aan gewend. Niet eens altijd omdat ze bewust misbruik van je maken maar gewoon omdat jij nooit iets anders laat zien. Je bent degene die wel even schuift, die het niet erg vindt, die altijd klaarstaat en die er nog wel iets bij kan doen. Totdat je op een dag besluit dat je dat niet meer wilt. En dan kan het zomaar gebeuren dat mensen daar iets van vinden.

Want mensen vinden nogal graag iets. Als je altijd klaarstaat is het vanzelfsprekend. Als je een keer niet kunt ben je veranderd. Als je ergens een mening over hebt ben je ineens moeilijk. En als je gewoon aangeeft dat vrijdag je beter uitkomt dan donderdag zou je bijna denken dat je persoonlijk de samenleving in gevaar hebt gebracht. Terwijl je eigenlijk alleen maar een andere dag voorstelt. Rustig allemaal we hebben het niet over een staatsgreep.

Ik denk dat dat voor mij ook een belangrijk verschil is geworden. Vroeger kon ik me drukker maken over hoe een ander ergens op zou reageren. Tegenwoordig denk ik veel vaker: iemand mag daar best iets van vinden. Dat betekent nog niet dat ik er iets mee moet. Natuurlijk hou ik rekening met anderen. Ik ben niet ineens veranderd in een vrouw die overal haar zin in moet krijgen en verwacht dat de rest van de wereld zich maar aanpast. Dat lijkt me trouwens ook behoorlijk vermoeiend voor mijn omgeving. Maar ik ben zelf ook onderdeel van die omgeving. Mijn tijd, energie en voorkeuren tellen net zo goed mee.

En nee zeggen hoeft echt niet altijd zo’n groot ding te zijn. Je hoeft er geen complete PowerPointpresentatie bij te leveren met een inleiding, drie geldige redenen, een uitgebreide verontschuldiging en eventueel nog een alternatief voorstel om vooral maar te bewijzen dat je geen onaardig mens bent. Soms komt iets je gewoon niet uit. Punt. Geen bijlage nodig.

Wat ik misschien nog wel belangrijker vind, is dat grenzen aangeven niet alleen draait om nee zeggen. Je mag ook gewoon aangeven wat je wel wilt. Dat je zin hebt in Chinees. Dat je liever thuisblijft. Dat je ergens juist graag naartoe wilt. Dat je een bepaalde opmerking niet leuk vond. Of dat je deze keer helemaal geen zin hebt om degene te zijn die alles regelt. Zonder eerst uitgebreid te peilen of iedereen daar emotioneel klaar voor is.

Dat betekent natuurlijk niet dat we vanaf nu allemaal als verwende prinsessen door het leven moeten gaan en alleen nog maar doen waar we zelf zin in hebben. Zo werkt het niet. Zeker niet binnen een gezin, relatie of vriendschap. Soms doe je iets voor een ander terwijl je zelf liever op de bank had gelegen. Soms pas je je aan omdat dat nu eenmaal bij samenleven hoort. En soms ga je toch mee naar iets waarvan je vooraf al weet dat het niet jouw favoriete uitje wordt. Dat is helemaal niet erg. Het wordt pas vervelend wanneer jij altijd degene bent die inschikt en je op een gegeven moment niet eens meer weet wat je zelf eigenlijk leuk vindt.

Als ik terugkijk op die periode waarin ik moeite had met mijn grenzen aangeven vind ik het ergens ook bijzonder hoe vanzelfsprekend het inmiddels is geworden om gewoon eerlijk te zijn over wat ik wil. Niet omdat ik nu alles perfect doe of nooit meer ergens over twijfel. Maar ik hoef mezelf niet meer eerst toestemming te geven om een voorkeur te hebben. Ik heb er eentje of ik heb er geen. Zo ingewikkeld hoeft het eigenlijk niet te zijn.

I love ouder worden en mijzelf steeds beter leren kennen. Je merkt op een gegeven moment dat je niet overal een verklaring voor hoeft te hebben. Dat je niet iedereen tevreden hoeft te houden. En dat een ander best teleurgesteld mag zijn zonder dat jij meteen iets verkeerd hebt gedaan. Dat vond ik vroeger soms lastiger dan nu. Tegenwoordig kan ik prima leven met het idee dat niet iedereen mijn keuzes even leuk vindt. Zolang ik er zelf maar achter sta.

Dus als iemand mij nu vraagt waar ik wil eten en het maakt me werkelijk niks uit, dan zeg ik gewoon: ‘Maakt mij niet uit.’ Maar als ik al de hele dag zin heb in Chinees dan zeg ik Chinees. Scheelt een hoop teleurstelling en een avond waarop ik zogenaamd gezellig zit te eten terwijl ik in gedachten nog steeds bij mijn Chinees ben.

Want hoe lekker die pasta misschien ook is hij wordt er echt niet beter van als je er stilletjes boos op zit te kauwen.

Lieve groetjes,

Cherry