Geen kus? Geen probleem.

Waarom kinderen die geen knuffel willen geven niet onbeschoft zijn.

We waren gewoon wat aan het bijkletsen. Je kent het wel, van die gesprekken die van alles raken.
Van slaaptekort naar opvoeding, van werk naar herinneringen. Totdat we het ineens hadden over iets wat pas was gebeurd.

Een kind dat bij het groeten geen kus wilde geven. En de ongemakkelijke blikken of de roddels die daar bij komen kijken.

“Waarom vinden mensen dat eigenlijk onbeleefd?” vroeg ik haar. “Als een kind geen kus wil geven?
Of een knuffel. Of überhaupt een hand. Alsof het iets zegt over de opvoeding…”

Ik bedoel mijn zoon wil dat ook niet altijd. En ik respecteer dat.

Hij is hoogsensitief, een spons voor sfeer, energie en aanraking.
Als hij voelt: nee, dit is te veel of dit klopt niet, dan luister ik.
Dan steun ik hem. Niet omdat hij “speciaal” is, maar omdat hij zichzelf serieus neemt.
En ik dat ook wil doen.

Het aangeleerde script

Maar ergens onderweg is ons iets anders geleerd, toch? Dat je even een handje geeft.
Een kus op de wang. Een knuffel, zelfs als je daar geen zin in hebt. Zo van; Doe maar gewoon gezellig mee.

Maar wie heeft eigenlijk bepaald dat dat beleefdheid is?

Is het niet veel gezonder als een kind leert: jij mag kiezen wie je aanraakt en wanneer?
En als je dat niet wilt? Dan is dat geen onwil. Maar een grens.

En eerlijk? Dat is een les waar veel volwassenen nog wat van kunnen leren.

“Ik weet nog dat ik als kind zo vaak iets deed ‘omdat het hoorde’. Een hand geven, een kus bij binnenkomst, zelfs als alles in me schreeuwde: liever niet. Toen wist ik nog niet dat je iets mocht voelen bij aanraking. Nu wel. En dat is wat ik mijn kinderen wil meegeven.”

Grenzen zijn geen onbeleefdheid

Het is zo belangrijk dat we kinderen laten voelen dat hun lijf van henzelf is.
En dat het oke is om ‘nee’ te zeggen. Sterker nog: dat het iets is om trots op te zijn.

Zij voelen vaak beter aan dan wij wanneer iets te veel is, wanneer de energie niet klopt,
wanneer nabijheid niet veilig voelt. Wat ze nodig hebben is geen correctie, maar bevestiging.

Het ongemak is van ons

En ja, soms is het ongemakkelijk. Voor ons.
Als moeder. Als vrouw die zelf is opgegroeid met “niet zeuren, geef gewoon netjes een knuffel of een hand”. Maar dat zegt meer over onze conditionering dan over hun gedrag.

We willen beleefd overkomen, geen gedoe veroorzaken, niemand voor het hoofd stoten.
Maar als dat betekent dat een kind over z’n grens moet gaan? Dan mogen we opnieuw kiezen.
Voor zachtheid. Voor veiligheid. Voor ruimte.

“We hoeven onze ouders niet de schuld te geven. Ze deden wat zij geleerd hadden. Maar wij mogen het anders doen. Zachter. Helderder. Liefdevoller. Niet alleen voor onze kinderen, maar ook voor dat stuk in ons dat vroeger geen ruimte kreeg om nee te zeggen.”

Wat als jij denkt: “Maar het hoort toch gewoon?”

Misschien lees je dit en denk je: “Ja maar… het is toch gewoon beleefd? Het hoort toch bij onze opvoeding?”

En weet je? Dat snap ik. Want zo zijn velen van ons ook grootgebracht. Met kussen bij binnenkomst. Handjes geven. Even netjes zijn. Even doorzetten, ook als het ongemakkelijk voelde.

Maar beleefdheid is geen vast script. Het is iets dat mee mag groeien met onze inzichten. Met onze tijd. Wat als we beleefdheid niet langer definiëren als gehoorzaamheid, maar als respect, ook voor het lijf en de grenzen van een ander?

Dus nee: jouw kind is niet onbeleefd. En jij bent niet “soft” als je hen leert dat een kus niet verplicht is.
Je leert ze iets veel groters: Dat echte beleefdheid van binnen komt. En dat grenzen ook liefde zijn.

Goedemiddag is ook genoeg

Een hand opsteken. Een glimlach. Een vriendelijke “goedemiddag”. Het zijn allemaal manieren van begroeten die even veel zeggen als een kus of knuffel, maar dan op een manier die voor het kind goed voelt. En dat is niet minder beleefd. Dat is afgestemde beleefdheid. Zonder druk. Zonder ongemak. Vanuit oprechte intentie.

Het vraagt misschien even schakelen van volwassenen, maar als we daar doorheen ademen…
zien we iets moois gebeuren: Kinderen leren dat verbinding op veel manieren kan ontstaan
en dat het veilig is om daarin zichzelf te blijven.

Je kind leert het van jou

Kinderen leren grenzen niet uit boeken. Ze leren het van ons.
Van hoe wij reageren als ze nee zeggen. Van hoe wij zelf onze ruimte bewaken (of niet).
Van wat wij voorleven.

“Als mensen het ongemakkelijk vinden dat hij geen knuffel geeft, leg ik gewoon uit: ‘Hij voelt liever even aan. En dat is helemaal oke.’ Het scheelt al zoveel als je er zelf stevig in staat.”

Dus als jouw kind iemand geen kus wil geven, of even afstand houdt bij een begroeting, adem in.
Glimlach. En zeg gewoon: “Dat hoeft ook niet, lieverd.”

Mag ik jou een knuffel geven?

Misschien moeten we het onszelf en elkaar vaker aanleren:

• “Mag ik jou een knuffel geven?”
• “Wil je een kus of liever niet vandaag?”
• “Voel je je comfortabel bij een hand, of liever even niet?”

Dat zijn geen zwakke vragen. Dat zijn krachtige vragen.
Omdat ze uitgaan van wederzijds respect en niet van aannames.

En nee, je bent niet verplicht om iemands hand te schudden omdat het ‘hoort’. Je bent niet verantwoordelijk voor het ongemak van een ander, als dat betekent dat jij over je grens moet.

We leren onze kinderen ‘beleefdheid’, maar misschien moeten we ze eerst leren: jij bent de baas over jouw lijf.

Kleine reminder voor grote groei

• Een kind dat “nee” zegt, is niet lastig. Het is helder.
• Beleefdheid mag nooit boven veiligheid staan.
• Je mag je kind beschermen tegen sociale druk, zelfs subtiele.
• Je eigen ongemak is niet jouw kompas. Hun grens is dat wel.
• Als wij het normaliseren, hoeven zij het later niet meer te helen.

We leerden ooit dat beleefdheid belangrijker is dan gevoel. Maar misschien zijn we nu precies de generatie die mag zeggen: het mag anders.

Een kind dat zijn grens bewaakt, is niet onbeschoft. Het is wijs. En dapper.
En eerlijk. Zonder dat het het zelf doorheeft.

En dat is iets om trots op te zijn.

Liefs,
Cherry × Nahoa